03.11

Kwasica żwacza, u bydła, u krów - jak leczyć?

Jak częstym problem jest kwasica żwacza może świadczyć fakt, że u około 20% krów świeżo wycielonych może ona występować. Dodatkowo ponad 50% bydła opasowego może doświadczyć kwasicy. Mimo tak dużej skali występowania hodowcy akceptują tę chorobę jako konsekwencję intensywnego żywienia bydła.

Zobacz także artykuł o najpopularniejszych pasożytach bydła.

Kwasica u bydła i fizjologia jej powstania

Jak powstaje kwasica u krów? Podczas trawienia dużej ilości szybkiej energii np. skrobi w żwaczu, namnażają się bakterie odpowiedzialne za wykorzystanie tej energii. Niestety poprzez swoje bytowanie obniżają one pH w żwaczu, przez co inne drobnoustroje odpowiedzialne za trawienie włókna obumierają. Dochodzi do zaburzenia trawienia i wielu innych problemów z tym związanych.

Być może interesuje Cię temat bydła, dlatego warto przeczytać o krowie białogrzbietej, krowie polskiej czarno-białej, krowie polskiej czerwono-białej oraz krowie polskiej czerwonej.

Kwasica u krów – objawy

Hodowca, który zna swoje zwierzęta, jest w stanie szybko wychwycić objawy kwasicy w stadzie. Często są nimi:

  • brak apetytu,
  • słaba praca żwacza,
  • słabe przeżuwanie,
  • luźny kał,
  • niestrawione części paszy,
  • zatrzymanie łożyska,
  • atonia macicy,
  • schorzenia racic.

Dodatkowo, kwasicę możemy wykryć przeprowadzając badania mleka. Należy wtedy zwrócić szczególną uwagę na poziom tłuszczu w mleku, oraz stosunek tłuszczu do białka.

Prawidłowo, powinno być więcej tłuszczu niż białka.  A idealny stosunek tłuszczu do białka powinien wynosić 1,2. Poniżej możemy już mówić o subklinicznej kwasicy.

 

Kwasica u bydła i u krów

 

Kwasica żwacza – przyczyny powstawania

Wyróżniamy dwie główne przyczyny powstawania:

  • błędy żywieniowe,
  • przyczyny środowiskowe.

 

Kwasica u bydła - jak wygląda leczenie kwasicy u krów?

 

Błędy żywieniowe:

  • Struktura dawki – źle wymieszany oraz zbyt słabo lub zbyt mocno rozdrobniony TMR, zła kolejność zadawania pasz przy tradycyjnym żywieniu (zbyt wiele paszy bogatej w energię na raz).
  • Ilość i jakość paszy treściwej (zbyt dużo na raz i słabej jakości).
  • Technika karmienia paszą treściwą (zbyt mało dawek dziennie, zbyt duża ilość).
  • Brak buforowania żwacza (mechanicznego i działającego na żwacz).
  • Złe przygotowanie krowy do laktacji w okresie zasuszenia.
  • Niepoprawna adaptacja opasów do dawki bogatej w skrobię (zbyt szybko).

Przyczyny środowiskowe:

  •  Stres cieplny.

Kwasica u bydła – skutki

Skutki kwasicy wpływają mocno na opłacalność produkcji a są nimi:

  • spadek pobrania SM dawki, 
  • utrata apetytu,
  • zmiany w dziennym pobraniu pasz,
  • upośledzona strawność składników pokarmowych,
  • fluktuacyjna produkcja mleka,
  • spadek produkcji mleka,
  • zahamowanie przyrostów u opasów,
  • obniżona odporność,
  • schorzenia racic,
  • wysoka somatyka,
  • mastitis, 
  • zatrzymania łożyska,
  • uszkodzenia ściany żwacza,
  • ropnie wątroby.

Leczenie kwasicy u krów i jej zapobieganie

Aby zapobiegać kwasicy u bydła należy zapamiętać następujące punkty:

  • Poprawa struktury dawki – odpowiednie wymieszanie tmr
  • Poprawa jakości pasz i dawki (długość cięcia i energetyczność)
  • Poprawa techniki skarmiania
  • Dostęp do stołu paszowego
  • Zadawanie paszy
  • Odpowiedni dostęp do wody
  • Buforowanie środowiska żwacza

Kwasica u bydła, kwasica u krówl, kwasica żwacza - jak leczyć?

 

Leczenie kwasicy u krów oznacza buforowanie środowiska żwacza, jest ono najlepszą metodą walki. Odpowiednie surowce podnoszą pH w żwaczu przyczyniając się do obniżenia ryzyka kwasicy. Najpopularniejszymi surowcami są:

Kreda pastewna – powoli się uwalnia i powoli podnosi pH, jest najczęściej stosowana.

Kwaśny węglan sodu (wodorowęglan sodu, sodka) – bardzo szybko podnosi pH jednak szybko się neutralizuje w kwaśnym środowisku np. w TMR neutralizuje się do 3 godzin od wymieszania.

Tlenek magnezu – powoli się uwalnia i podnosi pH dodatkowo wprowadza cenny magnez, który np. ma właściwości uspakajające.

Algi morskie – szybko podnoszące pH i długo się uwalniające, optymalnie działające na środowisko żwacza.

Najlepiej wybrać jest bufor, który działa sekwencyjnie w środowisku żwacza nawet przez całą dobę. Takim produktem jest np. Litha PH +, który zawiera w składzie kwaśny węglan sodu, tlenek magnez oraz jako podstawę i nośnik algi morskie. Uwalniając sekwencyjnie składniki buforujące, mamy zapewnione buforowanie żwacza przez całą dobę. Dzięki temu w pełni zabezpieczamy się przed kwasicą.

Jak zadbać o swoje stado? Odpowiadają specjaliści Timac Agro

 

Kwasica u bydła – podsumowanie

Mimo dużej wiedzy hodowców, kwasica u bydła nadal jest dużym problemem w wielu stadach. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom jesteśmy w stanie skutecznie walczyć z tą chorobą. Walkę z kwasicą należy traktować jako inwestycję, a nie koszt. I jak stare przysłowie mówi: „Lepiej zapobiegać, niż leczyć” ponieważ w tym przypadku to najtańsze rozwiązanie.